logo
"İş Sağlığı ve Güvenliğinde Alternatif Çözümler"

BOYA ÜRETİMİ SEKTÖRÜNDEN KAYNAKLANAN TEHLİKELİ ATIKLAR

 

Günlük yaşantımızda kullanılan ürünlerin çoğu ya boyanmıştır ya da en azından bir logo veya ürün bilgileri ile bezenmiştir. Boya ile kaplama genellikle eşyanın korunması amaçlıdır çünkü böylelikle korozyon engellenir ve daha uzun ömürlü olması mümkün olur. Bundan dolayı boya üretiminde ve kaplamada kullanılan çevreye duyarlı kaynaklar ve teknoloji ise atıklar, atık sular ve çözücü madde emisyonlarıyla çevreye zarar vermektedirler.

Yapısına ve kullanımına göre cilalar (çözücü madde içeren), su bazlı cilalar, toz cilalar, boyalar, yağlı boyalar, baskı boyaları, vernikler (bundan böyle sadece cila olarak anılacaktır) arasında ayrım yapılır.

Boyaların / Cilaların içeriğinde bulunan başlıca maddeler şunlardır:

  • Pigmentler: Titandioksit, Çinkooksit, Çinko kromat, Çinko sülfit, Demiroksit, Kromoksit, Nikel-/Kromtitansarı, Bikromat/-molibdat, Kurşunoksit, Baryumsülfat, Tunç tozu, Magnezyum ve Alüminyumsilikat gibi inorganik olanlar ve Phthalocyanine gibi organik olanlar.
  • Boya maddeleri, Dolgu maddeleri (örneğin Kaolin, Talk, Doğal Alüminyum, Feldspar) ve Efekt maddeleri (örneğin Alüminyum tablacıkları, Pırıltı).
  • Bağlayıcı maddeler: organik reçineler mesela doğal ağaç reçineleri veya Alkil- veya Akrilat reçineleri gibi anorganik olanlar.
  • Çözücü maddeler: Su bazlı cilalardaki su veya aromatik ve alifatik hidrokarbonlar gibi organik çözücüler, Alkoller, Ketonlar, Esterler, Glikoller, Glikol eterler ve Sitroller. Baskı boyalarında keten yağları, soya yağları veya kolza yağı ile mineral yağlar.
  • Katkı maddeleri: akışkanlık, elektrostatik tutum, parlaklık/matlık, kuruma hızı, sıyrıklara yırtılmalara ve darbelere karşı dayanıklılık, elastikiyet, ayrıca mantarlara/bakterilere, stabilizatörlere ve UV absorbanlarını elde etmek için değişik kimyasallar.

Boya Üretim Yöntemleri

Aslında cila üretimi, hammaddeler sadece yoğun olarak karıştırıldıkları için kimyasal değil fiziksel bir işlemdir. Cilayı oluşturan maddelerin karışması ve bağlanması üst yüzey fiziğinin karmaşık bir işlemdir.

Her bir cila için içeriğindeki maddelerin türüne ve miktarına, hazırlanma şekline ve kullanılan cihazlara göre bir tarif vardır. Burada sadece dozajlar değil, aynı zamanda ısı, hammaddelerin ilave ediliş sırası ve işlem süresi de dikkate alınmalıdır. Cila kesintili olarak üretilir yani her bir cila yüklemesi her bir renk için partiler halinde üretilir.

 

 

 

 

 

 

Boya Üretiminden Kaynaklanan Atıkların Atık Yönetimi Genel Esasları Yönetmeliği’ne göre atık kodları ;

 

 

Kaynak

Atık Tanımı

Atık Kodu

Tüm işletme alanları

Tehlikeli maddelerin kalıntılarını içeren ya da tehlikeli maddelerle kontamine olmuş ambalajlar

150110*

Tüm işletme alanları: Filtre, Aktif karbonlar, Bağlayıcı maddeler, Temizleme bezleri

Tehlikeli maddelerle kirlenmiş emiciler, filtre malzemeleri (başka şekilde tanımlanmamış ise yağ filtreleri), temizleme bezleri, koruyucu giysiler

150202*

Tüm işletme alanları

Organik çözücüler ya da diğer tehlikeli maddeler içeren boya ve verniğin sökülmesinden kaynaklanan atıklar

080117*

Tüm işletme alanları

08 01 17 dışındaki boya ve vernik sökülmesinden kaynaklanan atıklar

080118

Depolama/hazırlama: aşırı doldurulmuş ürünler, hatalı ürünler, iadeler

Organik çözücüler ya da diğer tehlikeli maddeler içeren atık boya ve vernikler

080111*

Depolama/hazırlama: aşırı doldurulmuş ürünler, hatalı ürünler, iadeler

08 01 11 dışındaki atık boya ve vernikler

080112

Depolama/hazırlama: aşırı doldurulmuş ürünler, hatalı ürünler, iadeler

Atık kaplama tozları

080201

Depolama/hazırlama: aşırı depolanmış bağlayıcı maddeler

Halojenli dip tortusu ve reaksiyon kalıntıları

070207*

Depolama/Hazırlama: aşırı depolanmış bağlayıcı maddeler

Diğer dip tortusu ve reaksiyon kalıntıları

070208*

Laboratuvardan gelen kimyasal madde artıkları

Laboratuvar kimyasalları karışımları dahil tehlikeli maddelerden oluşan ya da tehlikeli maddeler içeren laboratuvar kimyasalları

160506*

Laboratuvardan gelen kimyasal madde artıkları

Tehlikeli maddeler içeren ya da bunlardan oluşan ıskarta anorganik kimyasallar

160507*

Laboratuvardan gelen kimyasal madde artıkları

Tehlikeli maddeler içeren ya da bunlardan oluşan ıskarta organik kimyasallar

160508*

Sıvı cila üretimi; 
Atık su işleme

Organik çözücüler ya da diğer tehlikeli maddeler içeren boya ve vernik çamurları

080113*

Sıvı cila üretimi; 
Atık su işleme

08 01 13 dışındaki boya ve vernik çamurları

080114

Sıvı cila üretimi

Organik çözücüler ya da diğer tehlikeli maddeler içeren boya ve vernikli sulu çamurlar

080115*

Sıvı cila üretimi

08 01 15 dışındaki boya ve vernik içeren sulu çamurlar

080116

Tesislerin ve aletlerin temizlenmesi, Kullanılmış havanın temizlenmesi (sıvı cila)

Diğer organik çözücüler, yıkama sıvıları ve ana çözeltiler

070304*

Tesislerin ve Aletlerin temizlenmesi (Sıvı cila)

Diğer çözücüler ve çözücü karışımları

140603*

Destilasyon (cözücü madde geri dönüşümü)

Diğer dip tortusu ve reaksiyon kalıntıları

070308*

Destilasyon (cözücü madde geri dönüşümü)

Diğer çözücüleri içeren çamurlar veya katı atıklar

140605*

Püskürme atıkları (toz cila)

Başka bir şekilde tanımlanmamış atıklar

070299

Kullanılmış hava temizlenmesi, Filtre içerikleri, Sıvı ve Toz cila üretimi, Toz cila kalıntıları

Atık kaplama tozları

080201

 

 

 

Yararlanılan Kaynaklar:

www.tehlikeliatik.com

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Life06 TCY/TR/292 “Hawaman” Projesi Boya Üretimi Rehber Dokümanı

 
 BOYA ÜRETİMİ SEKTÖRÜNDEN KAYNAKLANAN TEHLİKELİ ATIKLAR