logo
"İş Sağlığı ve Güvenliğinde Alternatif Çözümler"

İNŞAAT İŞLERİNDE DUVARCI VE SIVACI OLARAK ÇALIŞANLARIN MESLEKİ EĞİTİM – MESLEKİ BELGELENDİRME DURUMLARI VE GÖRÜŞLERİ Mustafa KEBAT, Çağlar KALKAN

İNŞAAT İŞLERİNDE DUVARCI VE SIVACI OLARAK ÇALIŞANLARIN MESLEKİ EĞİTİM – MESLEKİ BELGELENDİRME DURUMLARI VE GÖRÜŞLERİ 

Mustafa KEBAT, Çağlar KALKAN

İzmir Alternatif İş Sağlığı ve Güvenliği Çevre Hizmetleri, Eğitim Danışmanlık Ltd. Şti. Ege Vizyon Akademi Mesleki Belgelendirme Ltd. Şti.

Republic of Turkey Ministry of National Education and Vocational Training Centers and People Training centers aimed to give vocational training.(1,2,3,4,5) Based on the statement given by the provincial directorate of environment mastery temporary documents it could not be effective with reason.(5) Vocational Qualifications Authority (VQA) in the context of compliance with the European Union was established.(6,14,15,16,17,18) National qualifications and vocational qualifications has been created. VQA only accredited testing and certification organizations by way of Professional Competence Certification  has begun. Beginning in May 2016 with 40 professional papers have also been published obligation to work with the reconnection.(7,14,)

Working in construction, we researched VQA training document bricklayer and plasterer professional group of people from the scope of the obligation and ownership certificate of professional competence and knowledge on related topics.

First, working in 3 different sites in Izmir Karsiyaka have made a total of 13 bricklayer and plasterer preliminary survey. During the survey of words with which we have tried to identify the questions and answers will be clearer. Izmir's Buca district with the latest version of our survey, we made a total of 43 bricklayers,  and  57 plasterers have  100 people in 21 different sites.

91% are not satisfied with their working conditions, 83% of primary school graduates, 41% of 26 - 35 years, from which 47% are more than 10 years, which continues the same work, 43 bricklayer, plasterers 57 we worked with a group of survey participants.

None of the participants of that training, which is about half of the document, it was observed that a document is issued in the name of the other half. Vocational training if they accept that they will avoid significant time and money in reserve for this training, there will not be, as they know applications and refund the reconnection process, we have determined that no strong beliefs..(8,9) And vocational training practices made in the past, we concluded it will be an obstacle in the operation of both the reconnection process. The correct and efficient operation of the reconnection process, it needs the best inspection of publicity to increase public awareness of the results obtained and change the society we think very well planned and should be implemented.(10,11,13,14) Neutral, Career Information to be trusted with honest and transparent operation of the system and will be able to gain respectability. (10,12,14,16,17)

Giriş: Ülkemizde, İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda sorunlu sektörlerden olan ve çok tehlikeli sınıfta yer alan İnşaatlarda farklı mesleklerden birçok insan çalışmaktadır. Günümüze gelene kadar inşaatlarda meydana gelen iş kazalarını ve oluşan meslek hastalıklarını önlemek için çok sayıda farklı yollar denemiştir. Yapılan tüm uygulamalar küçük katkılar sağlasa da istenilen düzeyde sonuç alınamamıştır. Son yıllarda, yürürlüğe giren ve cezai yükümlülük getiren yasal düzenlemeler ile Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Mesleki Eğitim Merkezler ve Halk Eğitimler aracılığı ile mesleki eğitimler verilmeye çalışılmıştır.(1,2,3,4,5) Bu eğitimler, düzenli katılım gerektirmesi, denetimlerde mesleki eğitimin sorgulanmaması-yeterli denetim yapılamaması sonradan Çevre İl Müdürlükleri tarafından beyana dayalı verilen Geçici Ustalık belgeleri sebebi ile yeterli ilgi görmemiş ve etkili olamamıştır.(5) Süreçte Avrupa Birliği uyum çerçevesinde Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) kurulmuş,(6,14,15,16,17,18) ulusal yeterlilikler ve mesleki yeterlilikler oluşturulmuştur. Oluşturulan bu mesleki yeterlilik ve ulusal yeterlilikler temel alınarak, MYK tarafından akredite edilen kuruluşlar tarafından sadece sınav ve belgelendirilme yolu ile Mesleki Yeterlilik Belgelendirilmesi (MYB) başlamıştır. 25.05.2015 tarihinde yayınlanan tebliğ ile 26 mayıs 2016 dan itibaren 40 meslek de sadece Mesleki Yeterlilik Belgesi ile çalışma zorunluluğu getirilmiştir.(7,14,) Aynı zamanda belgeli personeli çalıştıran işverene ve belgeyi almaya hak kazanan çalışana da teşvik uygulaması başlamıştır.  Cezai yaptırımlar inşaat sektöründe pek çok farklı sebeple caydırıcı olamamıştır. Getirilen teşvikler denetimlerin de sıklıkla ve yaygın yapılması ile başarılı sonuçlar alınmasını sağlayacaktır.(8,13,16)

Amaç: Biz bu çalışmamızda, İş Sağlığı ve Güvenliği kapsamında çok tehlikeli sınıfta yer alan inşaat işlerinde çalışan ve 2016 yılı 26 Mayıs itibari ile Mesleki Yeterlilik Belgelendirme zorunluluğu kapsamında olan duvarcı ve sıvacı meslek grubundan kişilerin mesleki eğitim belgesi ve mesleki yeterlilik belgesi sahiplikleri ve ilgili konulardaki bilgi düzeylerini araştırmaya çalıştık.

Yöntem: Anket yolu ile bilgi alacağımız kesimin eğitim düzeyinin düşüklüğü ve okuduğunu  - anlatılanı anlamada yetersiz kalacağını düşünerek başlangıçta belirlediğimiz sorular ve cevaplar ile İzmir Çiğli bölgesinde 3 ayrı şantiyede çalışan toplam 13 duvarcı ve sıvacıya anket yaptık. Anket sırasında hangi kelimelerle soru ve cevapların daha anlaşılır olacağının saptamaya çalıştık. Verdikleri cevapları yazdık. Daha sonra tüm soru ve cevapları değerlendirerek sorularımızı ve cevaplarımızı revize ettik. Araştırmamızda sunumunu yaptığımız asıl anketimizi İzmir’in Buca bölgesinde, 21 ayrı şantiyede toplam 43 ü duvarcı ve 57 si sıvacı 100 kişi ile yaptık.

Analiz:  %77 oranında aile çevresi ve akrabalık ilişkisi ile çalışmakta olan, %91 oranında çalışma şartlarından memnun olmayan, %83’ü ilkokul, %14'ü ortaokul ve sadece %3’ü lise mezunu olan %12’si 18 -25 yaş, % 41’i 26 – 35 yaş, %29’u 36 – 45 yaş ve %18’i 45 yaş üstü olan, %5’i 1 yıldan az, %21’i 1 – 5 yıldır, %27’si 6 – 10 yıldır, %47’si 10 yıldan fazladır aynı işe devam etmekte olan, 43’ü duvarcı, 57’si sıvacı katılımcılardan oluşan bir anket grubu ile çalıştık.

Bulgular ve Sonuç: Katılımcıların hiçbirinin mesleki eğitim almadığını, yaklaşık yarısının herhangi bir belgesinin olmadığı, diğer yarısının da adlarına belge düzenlendiği (Bu belgeler için eğitim, sınav vb gibi aşamalardan geçmedikleri) gözlemlenmiştir. Mesleki eğitimin önemi sorulduğunda %99’u önemli – çok önemli derken, mesleki eğitim için zaman ve para harcamayı %91’i şiddetle reddetmiştir.(9) Katılımcıların Mesleki Yeterlilik Belgelendirme süreci hakkındaki bilgileri sorgulandığında %88’i hiç duymadığını beyan ederken, %12’si ise İşverenin istediği gibi işi yapmak olarak cevaplamıştır.(10) Mesleki Yeterlilik ve Belgelendirmenin açık tanımı ve süreci anketör tarafından çalışana okunup açıklandıktan sonra; süreci nasıl buldukları sorusuna %7’si iyi ve çok iyi cevabı verirken, %93’ü ‘’gereksiz (%22) ve bize uymaz (%71)’’ cevabı vermiştir. Bize uymaz (ülkemizde uygulanamaz) cevabı veren %71’lik kısma, niçin bize uymaz sorusu sorulduğunda; %76.1’i ‘’belgenin para karşılığı alınacağı’’, %16.8’i ‘’uygulanamaz – bizi kim sınav yapabilir’’ cevaplarını verdi. Gereksiz cevabı veren %22 nin ; %86.4’ü belgenin para karşılığı alınacağını, %13.6’sı ise ‘’uygulanamaz – bizi kim sınav yapabilir’’ cevaplarını verdi. Mesleki Yeterlilik ve Belgelendirme sınavında başarılı olanların sınav ve belge ücretinin kendi hesaplarına İşsizlik Sigorta Fonundan geri ödeneceği konusunda %88 oranında inanmadıkları (O para bize geri gelmez), %9 oranında çok geç ödeneceği (geri ödendiğinde o para kuruş olur) cevaplarını verdiler. 26 Mayıs 2016 tarihinde Mesleki Yeterlilik Belgesi olmayanların çalışamayacağı/çalışanların işyerlerine kişi başı 500 TL ceza uygulanacağını biliyor musunuz sorusuna; %69 ‘’uygulanamaz’’, %16’sı ‘’patronlarına ceza kesilemeyeceğini’’, %12’si ise ‘’o zaman gelsin düşünüz’’ cevabı verdiler. Anket yolu ile yaptığımız araştırmamızda inşaat sektöründe, %95’i bir yıldan fazla, %74’ü altı yıl ve daha fazla süredir duvarcı ve sıvacı olarak çalışanların mesleki eğitimi önemli görseler de bu eğitim için para ve zaman ayırmaktan kaçınacaklarını, Mesleki Yeterlilik Belgelendirme sürecini hiç bilmedikleri gibi uygulamasının ve geri ödemelerinin olmayacağı yönünde kuvvetli inançları olduğunu tespit ettik. Geçmiş dönemde yapılan uygulamaların hem mesleki eğitim hem de Mesleki Yeterlilik belgelendirme süreçlerin işletilmesinde engel teşkil edeceği sonucuna vardık. Bulgularımızın eşliğinde Mesleki Yeterlilik ve Belgelendirme sürecinin doğru ve etkin işletilmesinin, iyi denetlenmesinin gerektiğini, elde edilen sonuçların ve değişimin toplum genelinde bilinirliğinin arttırılması için tanıtımının çok iyi planlanması ve uygulanması gerektiğini düşünüyoruz.(11,13,14) Tarafsız, dürüst ve şeffaf işletilmesi ile Mesleki Belgelendirme sistemine güvenilmesi ve saygınlık kazandırılması mümkün olacaktır.(12,14,16,17)

 

Anahtar Sözcükler: Mesleki Yeterlilik ve Belgelendirme, Mesleki Eğitim,  Duvarcı, Sıvacı

 

 

Kaynaklar

 

  1. Resmi Gazete Tarih/Sayı 14.02.2006/26080  - 21.05.2010/27587 Millî Eğitim Bakanlığı Yaygın Eğitim Kurumları Yönetmeliği  Tebliğler Dergisi MART 2006/2582 - Haziran 2010/2633
  2. 5.6.1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu,
  3. 25.8.1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu,
  4. 31.12.2008 tarihli ve 27097 6. Mükerrer sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Türkiye İş Kurumu İşgücü Uyum Hizmetleri Yönetmeliği,
  5. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Teknik Araştırma ve Uygulama Müdürlüğü – 06.07.2011 tarihli Yapı Müteahhitlerinin kayıtları ile şantiye şefleri ve yetki belgeli ustalar hakkında yönetmeliğin uygulanması hakkında tebliğ
  6. 7 Ekim 20016 Cumartesi, 26312 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu,
  7. 25 Mayıs 2015 Pazartesi 29366 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliği,

8.13.02.2011 tarihinde kabul edilen 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 74.maddesi ile 4447 sayılı Kanun’a eklenen geçici 10. madde

9.Rodoplu K. ,Yazıcı İ. Mesleki Belgelendirme Kapsamında Misem https://scholar.google.com.tr/scholar?start=20&q=mesleki+yeterlilik+belgelendirme+hakk%C4%B1nda+makaleler&hl=tr&as_sdt=0,33&as_vis=

10.Günay İ.  “Yeterlik” nedir, ne değildir, ne olmalıdır? Turkish J Thorac Cardiovasc Surg 2009;17(1):66-68

11.Arslan K. Mesleki Yeterlilik Sistemi Çerçevesinde Türkiye’de Kurulan Personel Belgelendirme Merkezlerinin Sürdürülebilirliğinin Sağlanmasında Tanıtım Çabalarının Rolü ve Önemi  "İş, Güç" Endüstri İlişkileri Ve İnsan Kaynakları Dergisi Nisan/April 2014, Cilt/Vol: 16, Sayı/Num: 2, Page: 40-63 ISSN: 1303-2860, DOI: 10.4026/1303-2860.2014.0247.x

12.Aşkar P.  Mesleki Belgelendirmede Ölçme Ve Değerlendirme, Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası Dergisi cilt: 27 sayı: 6 Kasım 2013

13.İlhhttp://destek.kosgeb.gov.tr/

14.http://www.myk.gov.tr/

15.http://portal.myk.gov.tr/index.php?option=com_yeterlilik_ara&belge_zorunlu=1

16.http://www.myk.gov.tr/index.php/tr/skca-sorulan-sorular

17.http://www.myk.gov.tr/index.php/tr/hakkimizda/misyon-vizyon

18.http://www.myk.gov.tr/index.php/tr/hakkimizda/tarihce

 

 
İNŞAAT İŞLERİNDE DUVARCI VE SIVACI OLARAK ÇALIŞANLARIN MESLEKİ EĞİTİM – MESLEKİ BELGELENDİRME DURUMLARI VE GÖRÜŞLERİ Mustafa KEBAT, Çağlar KALKAN