logo
"İş Sağlığı ve Güvenliğinde Alternatif Çözümler"

TALAŞLI İMALAT

 

Metal işleme sanayinde birçok imalat teknolojisi ve imalat prosesi vardır; şekil verme, aşındırma, kaplama vs. Metal işleme sanayi içerisinde yer alan talaşlı imalat ve yıkama prosesleri yer almaktadır.

Talaşlı imalat prosesinde işlenmiş parça ham gövdenin üzerinden kesici uçlar ile metalin alınması yöntemi ile oluşur. Bunun içerisinde; belli geometrik kesici form ile: kesme, tornalama, soyma, delme bunun yanı sıra herhangi bir geometrik kesici formu olmayan; taşlama, lepleme, honlama işlemleri yer almaktadır.

İşlenecek olan metal gövdenin üzerinden kesici uçlar ile metal tabakalar kaldırma yöntemi ile şekil verme gerçekleştirilir. Gerek geometrik şekli belirli kesici takımlar ile gerekse belli bir geometrik şekli olmayan taşlama ve honlama ile yüzey işleme esnasında soğutucu sıvı olarak mineral yağlar ve yağ emülsiyeleri kullanılmaktadır.

Bu soğutucu sıvıların başlıca görevleri;

  1. İşlenecek parçanın ve kesici takımın soğutulması
  2. Kesici takımın ömrünü uzatmak
  3. Kesilecek yüzeyin kayganlığının artırılması
  4. Talaş kaldırma işleminde meydana gelen talaşların ve metal tozlarının işlem yüzeyinden uzaklaştırılması
  5. İşlenecek parçanın yüzeyinin işlem için optimize edilmesi
  6. Paslanmaya karşı parçanın korunması

 

Taşlama işleminde mineral yağ ve emülsiyonlar kullanılır, bunların içeriğinde yıkama hammaddelerinin yanı sıra cilalamaya yardımcı macunlar da kullanılır. Lepleme işleminde mineral yağ bazlı macunlar yardımcı görevi görür.

  • Soğutma yağları sınıflaması

Soğutma yağı (KSS)

 

Suyla karışmış soğutma yağları  ........................   Soğutma yağı çözeltisi  /  Soğutma yağı emülsiyonu          

Kullanıma hazır karışım                                                                 

Suyla karıştırılabilen soğutma yağları  ..............    Soğutma yağı çözeltisi /  Soğutma yağı emülsiyonu

Konsantre şekilde, kullanım  öncesi su ile karıştırılır                                                                                                                         

Suyla karışmayan soğutma yağları

KSS-yağları da denir doğrudan kullanılan yağlar.

 

Baz yağlar: - Mineral yağlar

- Sentetik yağlar

- Bitkisel bazlı yağlar / Ester

 

Soğutucu yağlarda istenilen özellikleri elde etmek için birçok katkı maddesi ilave edilir. Bunlardan su karışımı ile edilen soğutucu yağlar 30’ a kadar çıkan değişik katkı maddesi ilavesi hem kontrolü hem de bakımı açısından karmaşık bir yapı oluşturur.

Çeşitli talaşlı imalat süreçlerinden önce ve sonra işleme tabii tutulacak veya işlemeden geçmiş parçalar çoğunlukla yapışmış olan parçacıklar ve yağlardan arındırılır. Bu işlem için daha ziyade sulu temizleme banyoları (çoğunlukla alkali) fakat bazen de çözücü içerikli yıkama maddeleri (genel olarak halojensiz) kullanılır.

Soğutma yağları bileşenleri

 

Soğutma yağı türü

Temel yağ bileşeni

Genelde kullanılan katkı maddeleri

Suyla karışmayan soğutma yağları

Mineral yağlar Sentetik yağler

Ester / bitkisel bazlı yağlar

Yüksek basınç katkıları örneğin: yağ asitleri fosfor bileşikleri kükürt bileşikleri

Soğutma emülsiyonları

Mineral yağlar Sentetik yağlar Ester / bitkisel bazlı yağlar

Köpürme engelleyici maddesi Emulgatörler

Yüksek basınç katkıları

Korozyon inhibitörleri çözücü iletenler Mikrobiositler Polar etken maddeler

Soğutma yağı çözeltileri

Suda çözülen organik maddeler (örn. Polyalkylenglykol)

Korozyon önleme maddeleri (inorganik tuzlar) (Deterjanlar)

Suda çözülen organik maddeler

 
TALAŞLI İMALAT