logo
"İş Sağlığı ve Güvenliğinde Alternatif Çözümler"

ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM II

 

 

ZEHİRLENME

Vücuda toksik bir maddenin girmesiyle veya normal dozda toksik olmayan bir maddenin yüksek dozda alınmasıyla vücudun normal fonksiyonlarının bozulmasıdır.
ZEHİRLENMELER

Zehirlenmelerin %90’ı evlerde olmaktadır.
Zehirlenmelerin %60’ı 5 yaş altındaki çocuklardır.
Bu çocukların %5’i kaybedilmektedir
18 yaş üstünde ölüm oranı daha yüksektir.

ZEHİRLENMENİN CİDDİYETİ

Ürünün Türüne
Alınış Biçimine
Dozuna
Kişinin Özelliklerine

Zehirlenme hangi yollarla meydana gelir?

Sindirim yoluyla
Solunum yoluyla
Cilt yoluyla

ZEHİRLENMELERDE GENEL BELİRTİLER

Sindirim sistemi bozuklukları:
Bulantı, Kusma,
Karın ağrısı, İshal
Sinir sistemi bozuklukları:
Bilinç kaybı,
Havale,
Rahatsızlık hissi,
Hareketlerde uyumsuzluk
Solunum sistemi bozuklukları:
Nefes darlığı,
Morarma,
Solunum durması
Dolaşım sistemi bozuklukları:
Nabız bozukluğu,
Kalp durması

SİNDİRİM YOLUYLA ZEHİRLENMELER

En sık rastlanan zehirlenme yoludur.
Bazı kimyasal maddeler, alkol, ilaç bozuk besinler ve zehirli mantarlarla olan zehirlenmelerdir.

İLKYARDIM

Bilinç kontrolü yapılır
Ağız zehirli madde ile temas etmişse su ile çalkalanır
Zehirli madde ele temas etmişse el sabunlu su ile yıkanır
Yaşam bulguları değerlendirilir.
Kusturulmaya çalışılmaz özellikle yakıcı maddeler alındıysa
Bilinç kaybı varsa koma pozisyonu verilir
Üstü örtülür
112 aranarak bildirilir
Olayla ilgili bilgiler toplanarak kaydedilir

MUTLAKA KAYDEDİN!!!

Ne almış olabilir
İlaç yada uyuşturucu alışkanlığı var mı ?
Evde ne tip ilaçlar var
Hastanın o halde bulunduğu yada sizin bulduğunuz saat

SOLUNUM YOLUYLA ZEHİRLENMELER

Zehirli maddenin solunum yoluyla vücuda girmesiyle oluşur.
Karbonmonoksit (tüp kaçakları, şofben, gaz sobaları)
Karbondioksit
Havuzlarda kullanılan klor
Boyalar
Yapıştırıcılar
Ev temizleyicileri

İLKYARDIM

H/y temiz havaya çıkartılır
Ortam havalandırılır
Yaşamsal belirtiler değerlendirilir
H/y yarı oturur pozisyonda tutulur
Bilinç kapalı ise koma pozisyonu verilir
112 aranarak durum bildirilir.

İLKYARDIMCI MÜDAHALE SIRASINDA KENDİSİNİ VE ÇEVRESİNİ KORUMAK İÇİN ŞU ÖNLEMLERİ ALMALIDIR

Solunumu korumak için maske veya ıslak bez kullanılmalıdır
Elektrik düğmeleri ve ışıklandırma cihazları kullanılmamalıdır
Yoğun duman varsa hastayı dışarı çıkarmak için ip kullanılmalıdır
Derhal itfaiyeye (110) haber verilmelidir

DERİ YOLUYLA ZEHİRLENMELER

Zehirli maddenin vücuda direk deri aracılığıyla girmesiyle oluşur.

Böcek Sokmaları
Zehirli Hayvanların Isırması
Tarım İlaçları
Böcek Öldürücü İlaçlar (tarım ilaçları)
İlaç ve Uyuşturucu Madde Enjeksiyonları

DERİ YOLUYLA ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM

Yaşam bulguları değerlendirilir
Ellerin zehirli madde ile teması önlenmelidir
Zehir bulaşmış giysiler çıkartılır
15-20 dakika deri bol suyla yıkanır
112 aranarak durum bildirilir.

ZEHİRLENMELERDE GENEL İLKYARDIM

Zehirlenmeye neden olan maddeyi öğrenmeye çalışma, varsa ambalajını sağlık kuruluşuna götür
Zehirlenmeye neden olan maddeyi ortamdan uzaklaştır
H/Y bilinç durumunu kontrol et
H/Y abc yönünden değerlendir
Asit, alkali içilmesi veya bilincin kapalı olduğu durumlarda kusturma
Vücuda bulaşmış bir şey varsa vücudu bol su ile yıka
Gaz zehirlenmesi varsa açık havaya çıkar
Tıbbi yardım iste ( 112 )

ŞOFBEN KAZALARI

Şofben sıcak su temini amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır.

Elektrikle çalışanlar daha çok termostat arızası nedeniyle kazan patlamalarına sebep olabilmekte, kişiler sıcak su yanıkları ile karşılaşabilmektedir.
Lpg ile çalışan şofbenler de bazen kazalara sebep olmaktadır.

Bu kazalar ortamdaki oksijenin yanma sırasında tüketilmesine bağlıdır.

Lpg zehirli değildir.
Ancak 6 m3’den küçük, iyi havalandırılmamış mekanlarda şofben kullanıldığında, ortamdaki oksijen süratle tükenmekte, kişiler bu yüzden havasızlıktan boğularak kaybedilmektedirler.

İLKYARDIM

Kişi ortamdan uzaklaştırılır
Hareket ettirilmez
Hava yolu açıklığı ve solunumu kontrol edilir
112 aranarak durum bildirilir

ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER NELERDİR?

Banyo içerden kilitlenmemeli
Şofben iyi çeken bir bacaya bağlanmalı
Şofbenin olduğu yere bolca hava girişi sağlanmalı
Banyodan uzun süre çıkmayan kişi kontrol edilmeli

KARBONMONOKSİT ZEHİRLENMESİ

Endüstriel merkezlerde önemli bir sorundur.
Eski motorlara ait egzos gazları ,gaz ve kömür ısıtıcıları, mangal kömürleri, kuyular ve derin çukurlarda bulunur.
Karbonmonoksit; renksiz, kokusuz, ve rahatsız edici olmayan bir gazdır.
Hemoglobine bağlanma kapasitesi oksijenden 280 kat daha fazladır.

BELİRTİLER

Aşırı yorgunluk , keyifsizlik , grip benzeri durum
Bulantı , baş dönmesi , kusma, karıncalaşma
Koma , nöbetler , solunum durması
Göğüs ağrısı , çarpıntı, hipotansiyon, kalp durması
Cilt ve tırnaklar kısa süreli kiraz kırmızısı renk alabilir.

İLKYARDIM
Kişi ortamdan uzaklaştırılır
Hareket ettirilmez
Hava yolu açıklığı ve solunumu kontrol edilir
112 aranarak durum bildirilir

ZEHİR DANIŞMA 114


 

Zehirlenmeler De İlk Yardım

Zehirlenmeleri Tanımak İçin Temel Bilgiler
Zehir, vücuda belirli bir miktarda alınınca, sürekli veya geçici tehlike yaratan zararlı maddedir.
- Zehirlenmelerin yüzde 90�ı evlerde olur.
- Zehirlenenlerin yüzde 60�ı 5 yaş altındaki çocuklardır.
- Bu çocukların yüzde 5�i kaybedilir.
- 18 yaş üstündekilerde ölüm oranı daha yüksektir.

Sindirim Yoluyla
Ağızdan alınan zehirli maddelerin oluşturduğu zehirlenmelerdir.
- Yabani manatr, alkol, aspirin, temizlik ürünleri, böcek ilaçları, DDT, uyku hapı, çamaşır suyu, kezzap, cıva, kurşun, arsenik, siyanür, fosfor, fare zehiri, kalp ilaçları, mavi ispirtor, benzin, gazyağı, tiner, yağlı boya, boya çözücüler, aseton.
- Normalde kullanılan ilaçların aşırı dozda alınması (aspirin, uyku hapı vb.)
- Son kullanma tarihi geçmiş ilaçlar ve gıda maddeleri.

Solunum Yoluyla
- Karbonmonoksit (soba, mangal, oto egzost gazları, kuyu ve derin çukurlarda biriken gazlar.)
- Sentetik boya ve yapıştırıcılardan buharlaşan gazlar.
- Petrol ürünlerinin buharları (tiner, benzin vb.)
- Kimyasal buharlar (tuz ruhu, çamaşır suyu vb.)
- Yanık plastik maddelerden çıkan dumanlar (siyanür).
- Harp gazları.

Deriden Emilim yoluyla
Geniş deri yüzeylerine zehirli madde sıvaşmasıyla oluşur.
- Bazı zehirli bitkiler (zehirli ısırganlar)
- Çim ve çiçekler için kullanılan gübre ve böcek ilaçları

Enjeksiyon yoluyla
Bir iğneyle deri altına girilerek oluşur.
Böcek sokmaları ve ısırılmayla

Zehirlenmelerde alınması gereken önlemler nelerdir?
- Çocukları yalnız bırakmayın.
- Tüm ilaçları kolay erişilmeyecek bir dolaba koyun ve kilitleyin.
- Tüm temizleyiciler zehirlidir, ortalıkta tutmayın.
- İlaç ve kimyasal maddelerin kapaklarını sıkı kapatın.
- Çocuklara vereceğiniz ilaçları şeker olarak tanıtmayın.
- İlaçların kullanım talimatlarını okuyun.
- Boya, kimyasal maddeler, solventer ve otonuzla açık havada uğraşın.
- Evde zehirli bitki bulundurmayın.
- Kullanılmış sağlık malzemelerini ve tarihi geçmiş ilaçları, içine plastik torba atılmış çöp kutusuna atın ve çöp kutusunun kapağını sıkıca kapatın.
- Aerosolleri (böcek / bitki ilacı, deodorontlar, kimyasal çözeltiler, deterjan / kozmetik ürünleri) ortalıkta bırakmayın.

Zehirlenmelerde yapılması gerekenler nelerdir?
- Önce zehirlenmenin neden kaynaklandığını anlayın.
- Kendinizi emniyete alın, gerekiyorsa uzaklaşın.
- Hastayı tehlikeli alandan uzaklaştırın.
- Acil tıbbi yardım isteyin.
- Zehirlenmenin şiddetini anlamaya çalışın (bilinç düzeyi önemli bir ipucudur.)
- Hastanın solunum ve nabzını kontrol edin.
- Hayatı tehdit eden bir durum varsa suni solunum ve kalp masajı için hazırlanın.
- Zehirlenmenin ne kadar süre önce oluştuğunu saptayın.
- Zehirlenen şahsın etrafında olaya neden olması mümkün olan ilaç, kimyasal madde şişelerini vb. hastaneye giderken yanınızda götürün.

 
ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM II